ساپلنو: خارش پوست سر یک علامت شایع و ناراحت کننده است که می تواند ناشی از تعدادی از بیماری ها از جمله شوره سر، شپش سر و کرم حلقوی باشد. سطح خارش می تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد که باعث ناراحتی جزئی تا متوسط یا خارش شدید می شود.
خوشبختانه، خارش پوست سر را می توان به طور موثر درمان کرد. بسته به علت، خارش پوست سر را می توان با محلول های بدون نسخه یا داروهای تجویزی درمان کرد. یک متخصص پوست و مو، می تواند علت را تشخیص داده و بهترین روش درمان را شناسایی کند.
علت خارش پوست سر
دلایل خارش پوست سر شما از بیماریهای پوستی گرفته تا انگلها بسیار متفاوت است. در زیر برخی از علل بالقوه خارش پوست سر آورده شده است.
1- شستشوی دیر به دیر مو
در طول روز، سبوم روی پوست سرتان جمع می شود. سبوم یک ماده روغنی است که از خشک شدن پوست شما جلوگیری می کند. هنگامی که موهای خود را می شویید، سبوم و سایر مواد زائد شسته می شوند.اگر موهای خود را به اندازه کافی نشویید، این می تواند باعث تجمع سبوم شود، و اعتقاد بر این است که تجمع سبوم و خارش پوست سر با یکدیگر مرتبط هستند.
تحقیقات نشان داده است که وضعیت خارش پوست سر می تواند سه روز پس از شامپو زدن برای جمعیت هایی با موهای چرب شدیدتر شود. شامپو زدن و شستن مو در فواصل کوتاهتر با خارش کمتر همراه است.
بیشتر بخوانید: درمان گیاهی برای ریزش موهای چرب
2- واکنش به یک محصول
اگر شامپویی را که برای شستوشو استفاده میکنید بخوبی آبکشی نکنید، ممکن است دچار خارش پوست سر شوید.بقایای خوب آبکشی نشده شامپو می تواند پوست سر شما را تحریک کند.
اگر در کنار خارش پوست سر خود راش هم ایجاد شود، ممکن است به یکی از محصولات موی خود مانند شامپو، نرم کننده یا رنگ موی خود حساسیت داشته باشید. چنین واکنشی به عنوان درماتیت تماسی آلرژیک شناخته می شود، که یک بثورات خارش دار است که در اثر قرار گرفتن در معرض ماده ای که به آن حساسیت دارید، ایجاد می شود.
3- شوره سر
شوره سر یک بیماری رایج است که باعث می شود تکه های کوچک و پوسته پوسته پوست از روی سر شما بیفتد. این پوسته های زرد یا سفید می توانند باعث خارش پوست سر شوند. پوسته پوسته شدن ممکن است روغنی یا خشک باشد و افراد مبتلا به شوره سر ممکن است متوجه پوسته های قابل مشاهده روی مو یا لباس خود شوند.
گاهی اوقات هم شوره سر می تواند ناشی از یک بیماری زمینه ای مانند اگزما باشد. هنوز مشخص نیست که چرا افراد بدون چنین وضعیت سلامتی دچار شوره سر می شوند، اما برخی عوامل مانند عدم شستشوی مداوم موهای خود می تواند شوره سر را تشدید کند.
بیشتر بخوانید: شامپو کتوکونازول ضد شوره و شپش
4- درماتیت سبورئیک
درماتیت سبورئیک یک بیماری شایع پوستی است که باعث ایجاد بثورات پوسته پوسته می شود. این عارضه می تواند هر قسمت چرب بدن شما از جمله پوست سر را تحت تاثیر قرار دهد
پوسته های سفید یا زرد می توانند خشک یا چرب بوده و خارش دار باشند. اگر ناحیه عفونی شود، خارش پوست سر می تواند بدتر شود. از آنجایی که درماتیت سبورئیک یک بیماری التهابی است، ممکن است بثورات پوستی نیز ایجاد شود. بثورات می تواند باعث تورم و تغییر رنگ شود. اگر پوست تیرهتری دارید، بثورات ممکن است صورتی، بنفش یا روشنتر از پوست اطراف به نظر برسند. اگر پوست روشنتری دارید، بثورات قرمز و برجسته به نظر میرسند.
5- شپش سر
شپش های سر حشرات ریزی هستند که می توانند به پوست سر شما حمله کنند و روی آن زندگی کنند. اندازه آنها به اندازه یک دانه کنجد است و به رنگ قهوه ای روشن هستند. از آنجایی که آنها حرکت می کنند، یافتن آنها از تخم های انگل ها (که به آنها nits نیز گفته می شود) سخت تر است. تخم های انگل شپش زرد، قهوه ای یا خرمایی هستند و روی موها می چسبند.
شپش سر به راحتی پخش می شود و به ویژه در بین کودکان 3 تا 11 ساله شایع است. علامت اصلی آن خارش شدید پوست سر است. در این وضعیت خارش در واقع یک واکنش آلرژیک به نیش این حشرات است.
6- پسوریازیس پوست سر
پسوریازیس پوست سر، پلاکی یک اختلال التهابی پوستی خودایمنی است که باعث ایجاد پوستههای سفید مایل به نقرهای و لکههای قرمز ضخیم به نام پلاک روی پوست میشود. حدود 50 درصد از افراد مبتلا به پسوریازیس پلاکی در برخی مواقع آن را روی پوست سر خود تجربه میکنند.
پلاک ها ممکن است فراتر از پوست سر تا پشت گردن یا پشت گوش گسترش پیدا کنند. شدت خارش پوست می تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد.
7- مشکل اعصاب
پس از آسیب یا بیماری مربوط به عصب، اعصاب شما می توانند به گونه ای تغییر کنند که باعث شود شما احساسات غیر طبیعی را تجربه کنید. هنگامی که اعصابی که روی پوست سر شما تأثیر می گذارد تحت تأثیر قرار می گیرند، احساس غیر طبیعی ممکن است به شکل احساس خارش پوست سر ظاهر شود.
یک متخصص ممکن است به این تغییر عصبی به عنوان نوروپاتی اشاره کند. جای زخم عمیق ناشی از ریزش مو می تواند به اعصاب آسیب برساند و باعث خارش پوست سر شود.
دیابت، لیفت ابرو و اسکارهای مربوط به سوختگی نیز می توانند باعث نوروپاتی و در نتیجه خارش پوست سر شوند.
برخی از بیماری های عصبی مانند سکته مغزی و تومورها نیز می توانند باعث خارش پوست سر شوند.
بیشتر بخوانید: کف سر چرب و خشکی ساقه مو
8- کرم حلقوی پوست سر
کرم حلقوی پوست سر یک عفونت قارچی است که باعث ایجاد یک نقطه طاسی پوستهدار، قرمز و گرد در پوست سر میشود. لکه دایره ای می تواند به شدت خارش داشته باشد. و اگر عفونت گسترش یابد، لکه طاسی می تواند رشد کند یا نقاط طاسی دیگری ایجاد شود. کودکان بیشتر از بزرگسالان به کرم حلقوی روی پوست سر خود مبتلا می شوند.
9- گال
گال ناشی از حشرات میکروسکوپی به نام کنهها است که در پوست فرو میروند، گال یک بیماری خارش شدید است. خارش می تواند آنقدر شدید شود که خوابیدن در شب دشوار باشد. یکی دیگر از علائم گال، بثورات برآمدگی های کوچک قرمز رنگ است. گال پوست سر را بیشتر در نوزادان و کودکان بسیار خردسال درگیر می کند. نوجوانان و بزرگسالان معمولاً به گال روی سر خود مبتلا نمی شوند، اما در برخی موارد ممکن است بالای گردن ایجاد شود.
خارش ناشی از گال یکی از علائم واکنش آلرژیک به کنه ها و مدفوع آنها است.
چگونه خارش پوست سر خود را متوقف کنید؟
خارش پوست سر می تواند خفیف، ناراحت کننده تا شدید باشد. بدون توجه به شدت، تسکین با درمان مناسب امکان پذیر است. نحوه درمان خارش پوست سر بستگی به این دارد که چه چیزی باعث خارش شده است.
یک متخصص پوست می تواند به شما کمک کند تا مشخص کنید چه چیزی باعث خارش پوست سر شما می شود. اگر خارش به دلیل شستشوی دیر به دیر مو باشد، ممکن است شستن بیشتر موهایتان را توصیه کنند. اگر آنها مشکوک باشند که یک محصول مو ممکن است باعث تحریک یا واکنش آلرژیک شود، از شما می خواهند که استفاده از محصول را متوقف کنید و ببینند آیا خارش کاهش می یابد یا خیر.
سایر علل خارش پوست سر ممکن است نیاز به درمان بدون نسخه یا نسخه ای داشته باشند.
درمان خارش پوست سر بخاطر شوره سر
شامپو شوره سر بهترین راه برای کنترل شوره سر است. برخی از شامپوها نیاز دارند که برای مدت کوتاهی روی سر بمانند تا اثر کنند. در دستورالعمل برخی دیگر نوشته شده است که باید فورا آبکشی شوند. قبل از مصرف دستورالعمل های محصول را بخوانید تا بدانید چگونه از آن استفاده کنید.
به طور معمول، یک یا دو بار در هفته از شامپو شوره سر استفاده می شود. اگر به نظر می رسد شامپو اثر نمی کند، بهتر است شامپویی را با مواد فعال متفاوت امتحان کنید
بیشتر بخوانید: معرفی 11 شامپو ضد شوره ایرانی
درمان خارش پوست سر ناشی از درماتیت سبورئیک
شامپو ضد شوره سر برای درمان درماتیت سبورئیک نیز استفاده می شود. پزشک شما همچنین ممکن است استفاده از چندین نوع شامپو ضد شوره سر و تعویض بین آنها را توصیه کند.
اگر وضعیت شما متوسط یا شدید باشد، ممکن است به شامپوی تجویزی نیاز داشته باشید. اگر وضعیت شما شدید است، ممکن است یک کورتیکواستروئید موضعی نیز تجویز کنند که می توانید در کوتاه مدت از آن استفاده کنید تا به آرام کردن علائمی مانند خارش و التهاب کمک کند.
درمان خارش پوست سر بخاطر شپش سر
چندین لوسیون و شامپو بدون نسخه وجود دارد که می توانید برای از بین بردن شپش از داروخانه خریداری کنید. اما برای اینکه موثر واقع شوند، دستورالعمل های آنها باید به درستی رعایت شوند. استفاده از شانه ای ضد شپش به جای شانه خودتان می تواند اثربخشی درمان را بهبود بخشد زیرا دندان های شانه ضد شپش به هم نزدیکتر هستند و بنابراین بهتر می توانند شپش ها و شپشک ها را از بین ببرند.
درمان شپش نیاز به توجه روزانه به مدت حدود دو هفته دارد.
اگر یک درمان های خانگی موثر نیستند، می توانید از یک پزشک متخصص در مورد روش های درمان قوی تر بپرسید. آنها می توانند محصولات اضافی بدون نسخه یا دارو تجویز کنند.
در حالی که این درمانی نیست که همه بخواهند انجام دهند، اما طاس تراشیدن سر نیز یک گزینه دیگر برای رهایی از شر شپش است.
بیشتر بخوانید: شپش سر کودکان
درمان خارش ناشی از پسوریازیس پوست سر
شامپو یا لوسیون دارویی ، چه با نسخه یا چه بدون نسخه، ممکن است به تسکین خارش ناشی از پسوریازیس کمک کند. درمان های دیگری که توسط یک پزشک متخصص انجام می شود از جمله تزریق، و پرتو درمانی نیز ممکن است برای رهایی از خارش پوست سر ناشی از پسورزیاس مورد نیاز باشد.
درمان خارش ناشی از مشکل اعصاب
برخی گزارشها مبنی بر استفاده از داروهای ضد افسردگی با دوز پایین برای مدیریت احساسات روی پوست سر، مانند خارش نا مرتبط با بیماری پوستی، گزارش شده است. یک پزشک می تواند تعیین کند که چه شرایطی ممکن است باعث خارش پوست سر شما شود و سعی کند آن بیماری زمینه ای را برطرف کند.
درمان خارش بخاطر کرم حلقوی پوست سر
برای درمان کرم حلقوی روی پوست سر به داروهای ضد قارچ تجویزی نیاز دارید. این داروها معمولاً به مدت یک تا سه ماه از طریق دهان مصرف می شوند. کرمها، لوسیونها یا پودرهایی که ممکن است برای درمان کرم حلقوی در سایر قسمتهای بدن استفاده کنید، برای درمان کرمهای حلقوی پوست سر مؤثر نیستند. نمونه ای از داروهای خوراکی مورد استفاده برای درمان کرم حلقوی دیفلوکان (فلوکونازول) است
درمان خارش بخاطر گال
هنگامی که نوزادان یا کودکان خردسال دچار گال هستند، می توانید یک داروی تجویزی را روی پوست سر آنها (و بقیه بدن آنها) بمالید تا کنه ها را از بین ببرید. لوسیون یا کرم، که به عنوان اسکاب کش شناخته می شود، همراه با دستورالعمل هایی هستند که باید به دقت دنبال شوند.
از آنجایی که خارش ناشی از یک واکنش آلرژیک است، ممکن است کودک شما تا دو تا چهار هفته پس از اینکه درمان بتواند تمام کنه ها را از بین برد، به خارش ادامه دهد. اگر پس از این مدت کودک شما همچنان خارش دارد، ممکن است نیاز به درمان مجدد داشته باشید.
چگونه از خارش پوست سر جلوگیری کنیم؟
برخی از علل خارش پوست سر، مانند آسیب عصبی، قابل پیشگیری نیستند؛ اما بیشتر علل خارش پوست سر قابل پیشگیری هستند. به عنوان مثال، شامپوهای شوره سر می توانند به شما در کنترل شوره سر کمک کنند. کاهش سطح استرس و خواب کافی می تواند علائم درماتیت سبورئیک را کاهش دهد.
و وقتی صحبت از جلوگیری از خارش پوست سر ناشی از شپش می شود، باید اقداماتی را انجام دهید تا در وهله اول از ابتلا به شپش جلوگیری کنید. این اقدامات پیشگیرانه عبارتند از:
- اجتناب از تماس مو با مو؛
- عدم استفاده از لباس، لوازم جانبی مو، شانه، برس یا حوله دیگران؛
- نخوابیدن روی وسیله های پارچهای، مانند بالش یا حیوانات عروسکی، که شخص مبتلا به شپش از آن استفاده کرده است؛
پیشگیری از کرم حلقوی و گال پوست سر نیز شامل اجتناب از تماس مستقیم با فرد مبتلا یا اجتناب از موقعیتهایی است که میتواند باعث گسترش بیماری شود. این شامل شستن ملحفه و عدم استفاده از وسایل در تماس مستقیم با پوست دیگران می شود.
چه زمانی برای خارش پوست سر باید به پزشک مراجعه کرد؟
توصیه می شود در صورتی که موارد زیر را تجربه می کنید با یک پزشک صحبت کنید:
- خارش به قدری شدید است که شما را در طول شب بیدار نگه می دارد یا بر توانایی شما برای عملکرد عادی در طول روز تأثیر می گذارد؛
- خارش بعد از چند هفته از بین نمی رود یا علت قابل تشخیصی ندارد؛
- شامپوهای ضد شوره بدون نسخه موثر نیستند؛
- شپش ها 8 تا 12 ساعت پس از اولین درمان شما هنوز فعال هستند؛
- نواحی خارش دار پوست سر متورم یا دردناک هستند؛
بیشتر بخوانید: بهترین شامپو گیاهی ضد ریزش مو
کلام آخر
خارش پوست سر یک علامت رایج و در عین حال قابل کنترل است که توسط تعدادی از شرایط ایجاد می شود. شستشوی دیر به دیر مو، واکنش به محصولات مو، شوره سر و درماتیت سبورئیک از شایع ترین دلایلی هستند که باعث خارش پوست سر شما می شوند. علل دیگر عبارتند از شپش سر، پسوریازیس، مشکلات عصبی، کرم حلقوی و گال.
درمان شما بستگی به این دارد که چه چیزی باعث خارش شده است. به عنوان مثال، درماتیت سبورئیک را می توان با شامپو شوره سر درمان کرد، در حالی که شپش را می توان با درمان لوسیون ضد شپش از بین برد. برخی از درمان ها بدون نسخه هستند در حالی که برخی دیگر نیاز به نسخه و تجویز پزشک دارند.
اگر خارش شدید و مداوم است، یا علت قابل تشخیصی ندارد، به پزشک مراجعه کنید.
سوالات متداول
چگونه می توانم خارش پوست سرم را متوقف کنم؟
شستشوی منظم پوست سر با شامپوی ضدشوره است تمام چیزی باشد که برای تسکین خارش پوست سر لازم است. رایج ترین شامپوهای ضد شوره حاوی یک یا چند مورد از موارد زیر هستند: زینک پیریتیون یا زینک اومادین. سولفید سلنیوم
علت خارش شدید پوست سر چیست؟
شایع ترین علت خارش پوست سر، درماتیت سبورئیک است که بیشتر به عنوان شوره سر شناخته می شود. در نوزادان، این عارضه کلاهک گهواره یا کلاه گهواره نامیده می شود. این نوع درماتیت اغلب در نواحی غدد چربی یا ترشح کننده چربی از جمله پوست سر و صورت رخ می دهد.
آیا هورمون ها می توانند باعث خارش پوست سر شوند؟
غدد چربی شما همچنین می توانند با کاهش سطح استروژن کمتر فعال شوند که گاهی اوقات منجر به خشکی یا خارش پوست سر می شود. به دنبال مواد تشکیل دهنده محصولات پوست سر مانند آلوئه ورا باشید که هم تسکین دهنده و هم آبرسان است.
چرا سرم شب ها خارش دارد؟
علت خارش سر شما در شب نیز می تواند به دلیل شپش، واکنش های آلرژیک یا حتی عفونت های باکتریایی باشد. اما محتمل ترین مقصر شوره سر ناشی از بهداشت بد مو است.
