اگرچه اکثر افراد کلاژن را بیشتر به عنوان مکمل می شناسند اما در واقع کلاژن یکی از اجزای سازنده بدن است. با افزایش سن، میزان کلاژن تولید شده در بدن کاهش می یابد. یک رژیم غذایی منظم و متعادل به بدن کمک می کند تا کلاژن تولید کند و مواد اولیه مورد نیاز را تامین کند.
کلاژن چیست؟
کلاژن فراوان ترین پروتئین تولید شده توسط بدن انسان است که 30 درصد پروتئین بدن را تشکیل می دهد و مسئول قوام و انعطاف پذیری پوست، ماهیچه ها، تاندون ها، استخوان ها و بافت های همبند و همچنین سلامت مفاصل است.
سه چهارم پوست و یک سوم پروتئین بدن ما را تشکیل می دهد و در استخوان ها، ماهیچه ها و خون یافت می شود. با بالا رفتن سن، کلاژن موجود در بدن تجزیه می شود و تولید کلاژن جدید برای بدن دشوار می شود. به همین دلیل است که بسیاری از افراد پس از سن خاصی شروع به مصرف مکمل های کلاژن می کنند.
انواع کلاژن
28 نوع کلاژن وجود دارد. انواع کلاژن بسته به محل استفاده از آن در بدن، نحوه ترکیب مولکول ها و اجزای سلولی اضافه شده متفاوت است. 5 نوع اصلی شناخته شده کلاژن و فواید آنها به شرح زیر است:
- نوع 1: 90 درصد از کلاژن بدن را تشکیل می دهد و برای ایجاد ساختار پوست، استخوان ها، تاندون ها و رباط ها استفاده می شود.
- نوع 2: این نوع کلاژن در غضروف یافت می شود که از مفصل پشتیبانی می کند.
- نوع 3: در شریان ها، ماهیچه ها و اندام ها یافت می شود.
- نوع 4: در لایه های پوست دیده می شود.
- نوع 5: در قرنیه چشم، پوست، مو و بافت جفت قرار دارد.
فواید کلاژن چیست؟ به چه دردی می خورد؟
کلاژن که به پوست ظاهری محکم، قوام و انعطافپذیری میدهد، بسیاری از قسمتهای حیاتی بدن را تشکیل میدهد و ساختار، استحکام و حمایت را به عنوان نقش اصلی اش فراهم میکند.از کلاژن برای حفظ رطوبت پوست و تسکین درد آرتروز استفاده می شود. علاوه بر این، در کاهش فشار خون و کاهش قند خون نیز تأثیر می گذارد. مزایای کلاژن را می توان به شرح زیر توضیح داد:
- کلاژن با کاهش شکنندگی که با افزایش سن ایجاد می شود، استخوان ها را تقویت می کند.
- به لخته شدن خون کمک می کند
- به ساخت رگ های خونی و غدد لنفاوی کمک می کند و از سیستم ایمنی بدن حمایت می کند.
- در جایگزینی سلول های مرده پوست نقش دارد
- آبرسانی و خاصیت ارتجاعی پوست را فراهم می کند و به آن استحکام و انعطاف پذیری می بخشد
- درد مفاصل را تسکین می دهد
- از تحلیل استخوان جلوگیری می کند و توده عضلانی را افزایش می دهد
- به کاهش چین و چروک کمک می کند
- برای پوست سر مفید است و موها را تقویت می کند
- در کمتر شکستن ناخن موثر است
- به کاهش خطر بیماری های قلبی کمک می کند
غذاهای حاوی کلاژن کدامند؟
دریافت کلاژنی که به طور طبیعی در پوست، ناخن ها، مو، غضروف و بافت های ماهیچه ای بدن وجود دارد، از طریق غذاها ممکن است. به خصوص غذاهای قرمز رنگ با آنتی اکسیدان هایی که دارند باعث افزایش تولید کلاژن می شوند. غذاهای حاوی کلاژن عبارتند از:
- محصولات گوشتی غنی از پروتئین حیوانی مانند مرغ، بوقلمون و گوشت گاو،
- ماهی هایی مانند ساردین، سالمون، ماهی خال مخالی،
- تخم مرغ که به تولید کلاژن کمک می کند و حاوی اسیدهای آمینه است.
- شیر و محصولات لبنی مانند ماست، پنیر ،کشک و شیر،
- سبزیجات برگ سبز مانند اسفناج، کلم پیچ و کلم بروکلی
- مرکباتی مانند پرتقال، گریپ فروت، نارنگی و لیمو
- میوه های قرمز رنگ مانند توت فرنگی، تمشک و زغال اخته
مصرف غذاهای حاوی کلاژن تضمین نمی کند که کلاژن به طور مستقیم در پوست و بدن جذب شود. بدن پس از مصرف غذاهای حاوی کلاژن،آن را هضم کرده پروتئین ها سنتز می کند. تولید کلاژن نیز با برنامه تغذیه مناسب پشتیبانی می شود.
علائم کمبود کلاژن چیست؟
حتی باوجود اینکه کلاژن در بدن قابل اندازه گیری نباشد، علائم کاهش سطح کلاژن این موضوع را لو خواهند داد. کمبود کلاژن می تواند باعث چروک، افتادگی پوست، دردهای عضلانی، ضعیف شدن عضلات، تاندون های انعطاف پذیر کمتر، درد مفاصل، از دست دادن تحرک و مشکلات گوارشی شود.
دلایل کاهش کلاژن در بدن چیست؟
استرس و برخی از عادات نادرست در زندگی روزمره می تواند باعث آسیب به سنتز کلاژن در بدن شود. علاوه بر این، با افزایش سن، از دست دادن کلاژن رخ می دهد و چین و چروک، خشکی، سلولیت و اختلالات مفصلی ایجاد می شود. کمبود ویتامین C نیز عامل تاثیر گذار دیگر در کاهش کلاژن بدن محسوب میشود چراکه این ویتامین نقش مهمی در سنتز کلاژن دارد. علاوه بر رژیم غذایی ناسالم، استرس و کمبود ویتامین C، دلایل کاهش کلاژن در بدن را می توان به شرح زیر برشمرد:
- سیگار تولید کلاژن را در بدن کاهش می دهد، رگ های خونی سطح پوست را باریک می کند و به خاصیت ارتجاعی آسیب می رساند.
- مصرف بیش از حد قند به پروتئین ها آسیب می رساند و باعث خشکی و شکننده شدن کلاژن می شود.
- قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید باعث کاهش تولید کلاژن و ایجاد چین و چروک می شود.
چگونه کلاژن را در بدن افزایش دهیم؟
از دست دادن کلاژن بعد از 30 سالگی شروع می شود و با افزایش سن پیشرفت می کند. دوری از استرس، ورزش و تغذیه سالم نقش مهمی در افزایش میزان کلاژن در بدن دارد. برای افزایش تولید کلاژن در بدن، می توانید از مکمل های کلاژن استفاده کنید یا این توصیه ها را دنبال کنید:
- مصرف عصاره استخوان باعث افزایش میزان کلاژن در بدن می شود.
- استفاده از کرم ضد آفتاب به محافظت از کلاژن در بدن کمک می کند.
- اسید هیالورونیک موجود در ساختار پوست نقش مهمی در تولید کلاژن دارد.
- ویتامین C می تواند برای تولید کلاژن پوست استفاده شود.
- وقتی مقدار روزانه مایعات تامین شود، کلاژن در بدن محافظت می شود.
چگونه کلاژن صورت را افزایش دهیم؟
برای افزایش کلاژن صورت، بهره مندی از کلاژن نوع 1 و 3 ضروری است. برای ایجاد ظاهری سالم تر و جوان تر در صورت می توانید از کرم ها، ماسک ها و سرم های حاوی هیالورونیک اسید استفاده کنید و با مصرف مواد غذایی حاوی کلاژن، و افزایش مصرف مایعات سنتز کلاژن را افزایش دهید. علاوه بر این، محافظت از پوست در برابر نور خورشید، مصرف ویتامین C و تضمین کیفیت خواب برای افزایش کلاژن سازی روی پوست صورت مهم است.
بیشتر بخوانید: پودر کلاژن برای چاقی صورت
آیا مکمل کلاژن موثر است؟
مکملهای کلاژن با این ادعا برای فروش عرضه میشوند که با تحریک تولید کلاژن در پوست، پوست را مرطوبتر، کشیدهتر و نرمتر میکنند. بازخورد دریافتی از افرادی که از این محصولات استفاده می کنند این است که نتایج در عرض چند ماه ظاهر می شود، پوست روشن تر و ناخن ها قوی تر می شوند. بر اساس تعداد کمی از مطالعات علمی در این زمینه، پپتیدهای کلاژن موجود در مکمل های کلاژن به کاهش خشکی و چین و چروک پوست کمک می کنند. در یک مطالعه، مشخص شد زنانی که به مدت هشت هفته از قرصهای کلاژن استفاده می کردند، اثر جوانسازی پوست، افزایش خاصیت ارتجاعی پوست و کاهش چین و چروک های عمیق داشتند.
اگر شما هم میخواهید بدانید قرص کلاژن چیست و چه کاربردی دارد، این مقاله مناسب شماست.
نتایج موفقیت آمیز با استفاده منظم
پس از 12 هفته مصرف 1 گرم در روز، کاهش 76 درصدی خشکی پوست، کاهش 12 درصدی خطوط و چروک، بهبود جریان خون پوست و افزایش 6 درصدی کلاژن مشاهده شد. در بررسی 8 مطالعه، گزارش شد که مکمل کلاژن باعث کاهش پیری پوست، افزایش خاصیت ارتجاعی پوست، هیدراتاسیون (احتباس آب) و افزایش تراکم کلاژن پوست می شود. مکمل های کلاژن به طور کلی بی خطر هستند و هیچ عوارض جانبی گزارش شده ای ندارند. با این حال برای اثبات همه اینها به مطالعات علمی جامع نیاز است. با این حال، تصور می شود که تاثیر مکمل کلاژن در زمینه های مختلف پزشکی امیدوار کننده است.
موارد مهم در انتخاب مکمل کلاژن
مکمل های کلاژن مورد استفاده برای جوانسازی صورت به صورت قرص کلاژن، کپسول، پودر کلاژن، مایع و حتی پاستیل در دسترس هستند. هنگامی که کلاژن به عنوان مکمل استفاده می شود، ابتدا باید در دستگاه گوارش به اسیدهای آمینه، که بلوک های سازنده هستند، تجزیه شود و به عنوان اسید آمینه در خون مخلوط شود. به منظور غلبه بر این مشکل و افزایش جذب، مکملهای حاوی کلاژن هیدرولیز شده، که شکل تکه تکهتری از کلاژن است، ساخته شدهاند. به منظور افزایش فراهمی زیستی، انتخاب ایده آل این است که کلاژن های هیدرولیز شده، پپتیدی و اشکال مایع را انتخاب کنید. مقدار کلاژن مصرفی نیز بر روی نتیجه تاثیر می گذارد. محتوای مکمل کلاژن ترجیحا باید 10 گرم یا حداقل 5 گرم باشد.
حضور روی و ویتامین C در مکمل مصرفی برای حمایت از سنتز کلاژن ممکن است اثربخشی آن را افزایش دهد. برای اینکه مکملهای کلاژن بهتر جذب شوند و از دسترسی بیولوژیکی بالا اطمینان حاصل شود، انتخاب کلاژنهای با وزن مولکولی کم (حدود 3000 دالتون) انتخاب درستی خواهد بود.
قبل از مصرف حتما با پزشک مشورت کنید
کلاژن انواع مختلفی دارد و در غلظت های مختلف در بافت های مختلف یافت می شود. به عنوان مثال، 70 درصد پوست از کلاژن نوع 1 و 3 تشکیل شده است. در این صورت، اگر قرار است از کلاژن برای حمایت از پوست خود استفاده کنید، باید مخلوط های کلاژن نوع 1 و 3 به خصوص کلاژن نوع 1 را انتخاب کنید. منبع کلاژن موجود در مکمل می تواند ماهی، مرغ یا گوشت گاو باشد. اغلب آنهایی که حاوی کلاژن مشتق شده از ماهی هستند توصیه می شود. کلاژن به دست آمده از ماهی دارای اندازه مولکولی کوچک تری است که باعث افزایش جذب، یعنی فراهمی زیستی می شود. قبل از شروع مکمل های کلاژن، مشورت با پزشک بسیار مهم است. به خصوص زنان باردار، مادران شیرده، افرادی که به غذاهای دریایی، گوشت گاو و مرغ حساسیت دارند و بیماران دیابتی ممکن است عوارض نامطلوبی را در اثر مصرف این محصولات تجربه کنند.
توصیه های مهم برای فعال سازی سنتز کلاژن در بافت
اول از همه، برای حفظ سلامت باید تغییراتی در سبک زندگی ایجاد شود. انتظار تاثیر معجزه آسا تنها با استفاده از مصرف یک مکمل غذایی، رویکرد واقع گرایانه ای نیست. اولین کاری که باید انجام دهید محافظت از کلاژن موجود در بافت بدن است.برای محافظت از کلاژن خود:
- به طور منظم ورزش کنید. ورزش موثرترین راه برای حمایت از تولید کلاژن است.
- با خوردن یک رژیم غذایی سالم و متعادل؛ سعی کنید پروتئین، ویتامین ها و مواد معدنی را از غذاهای واقعی دریافت کنید. غذاهایی مانند آب قلم، تخم مرغ، ماهی و لوبیا در این زمینه ایده آل هستند.
- یکی از راه های موثر برای افزایش تولید کلاژن و محافظت از کلاژن موجود، با استفاده از رتینول، مشتق ویتامین A است. علاوه بر رتینول، سرم های ویتامین C نیز با اثر آنتی اکسیدانی خود باعث کاهش تخریب کلاژن می شوند.
- برای محافظت از پوست خود در برابر تخریب کلاژن، سیگار را ترک کنید، از خود در برابر نور خورشید محافظت کنید، به طور منظم و کافی بخوابید و شکر و محصولات تصفیه شده مصرف نکنید.
- لیزر، فرکشنال میکرونیدلینگ، درماپن، درمارولر و برنامه های پی آر پی که تولید کلاژن در پوست را تحریک می کنند با توجه به سن و نیاز پوست می توانند توسط متخصص پوست انتخاب شده و به طور مرتب استفاده شوند.
مضرات کلاژن چیست؟
اگرچه کلاژن هیچ آسیب مستقیمی برای بدن ندارد، کلاژن اضافی در بدن می تواند بر سیستم گوارشی تأثیر منفی بگذارد و باعث سوزش سر دل، یبوست و اسهال شود و افرادی که مکمل های کلاژن مصرف می کنند، ممکن است احساس سنگینی در معده داشته باشند.
سوالات متداول
آیا کلاژن شما را زیبا می کند؟
اگر تراکم کلاژن در لایه های عمیق پوست افزایش یابد می تواند از ایجاد چین و چروک جلوگیری کند و پوست را جوان نشان دهد. در نتیجه کلاژن با کاهش علائم پیری به فرد کمک می کند جوان تر به نظر برسد.
کلاژن برای چه بیماری هایی مفید است؟
با مصرف منظم مکمل کلاژن، میزان کلاژن موجود در پوست، مفاصل و ماهیچه ها حفظ می شود و پیری پوست کند می شود. مشکلات بینایی و اختلالات مفصلی که با افزایش سن رخ می دهد نیز کاهش می یابد.
قوی ترین منبع کلاژن چیست؟
قوی ترین منبع غذایی کلاژن ، عصاره قلم است. عصاره موجود در قلم حاوی آمینو اسیدهایی است که به تولید کلاژن کمک می کند. به همین دلیل می توانید از آب قلم در وعده های غذایی خود استفاده کنید. همچنین سفیده تخم مرغ نیزحاوی آمینو اسیدهایی است که از تولید کلاژن حمایت می کند.
