رزماری یکی از گیاهانی ست که خواص درمانی فراوانی دارد. بیماری یا مشکلی نیست که رزماری به درمان و بهبود آن کمک نکند. حتی اگر خواص درمانی رزماری را در نظر نگیریم، استفاده رزماری به هنگام آشپزی عطر و طعم دل انگیزی به غذا می دهد. برای اینکه با خواص درمانی و تقویتی این گیاه فوق العاده آشنا شوید، تا انتهای مقاله همراهمان بمانید.
رزماری چیست؟
رزماری (با نام علمی Salvia Rosmarinus) گیاهی معطر و همیشه سبز از خانواده نعناییان (Lamiaceae) است که اکثرا بیشتر از 2 سال عمر می کند. از قدیم الایام تا به امروز، گیاه رزماری به طور گسترده در سراسر جهان استفاده می شود.
دلیل این موضوع هم خواص درمانی گسترده و طعم و عطر دل انگیزی ست که هنگام آشپزی به غذا می دهند. مصارف این گیاه معمولا به صورت خوراکی است و به عنوان چاشنی در هر غذایی می تواند استفاده شود.
از جمله گیاهانی که همراه با رزماری در خانواده نعناییان قرار می گیرند، می توان به آویشن، ریحان، پونه کوهی و اسطوخودوس اشاره کرد. اخیرا تحقیقات ثابت کرده است که این گیاه می تواند مکمل مهمی در رژیم غذایی محسوب شود.
دلیل این موضوع هم طیف گسترده ای از مواد غذایی است که برای سلامتی مهم و ضروری هستند. همچنین رزماری خواص آنتی باکتریال و آنتی اکسیدان زیادی دارد.
طبع گیاه رزماری چیست؟
با توجه به ساختار، خواص و خانواده این گیاه، تا حدودی می توان طبع آن را حدس زد. گیاه رزماری طبعی گرم و خشک دارد. مخصوصا خانواده این گیاه در گرم و خشک بودن طبع آن تاثیر بسیاری دارد؛ زیرا خودِ نعناع هم طبعش گرم و خشک است.
معرفی تمام خواص گیاه رزماری
خواص گیاه رزماری و تاثیرات مثبت آن بر بدن انسان، بی شمار است. با این حال ما سعی کرده ایم در ادامه تمامی خواصی که گیاه رزماری به همراه دارد را ذکر خواهیم کرد.
تقویت مو با گیاه رزماری
طی یک تحقیق و گزارشی که مجله healthline منتشر کرده است، روغن گیاه رزماری در درمان آلوپسی آندروژنیک موثر است. آلوپسی آندروژنیک شایع ترین علت ریزش مو در زنان است که معمولا هم دلایل ارثی دارد.
در این بیماری، فولیکول های مو به مرور زمان کوچک تر می شوند که در نتیجه آن، مو ها نازک تر می شوند. طی تحقیقی که انجام شد، بیماران مبتلا به آلوپسی به مدت 6 ماه، دو بار در روز روغن رقیق شده گیاه رزماری را روی پوست سرشان در قسمت شقیقه ها استفاده کردند. نتیجه آن، افزایش ضخامت مو و جلوگیری از ریزش مو بود.
درمان آلوپسی با روغن رزماری، مشابه استفاده از روگین (ماینوکسیدیل) بود که یک داروی رایج برای افزایش ضخامت و رشد مجدد مو است. البته نکته مثبتی که استفاده از روغن رزماری داشت، این است که خارش پوست کمتری نسبت به ماینوکسیدیل دارد که نشان می دهد روغن رزماری گیاهی ملایم تر است.
در کل، خواصی که گیاه رزماری برای مو دارد، عبارتند از:
- افزایش درخشندگی و تقویت تارها و ریشه مو
- تسکین خشکی، خارش و سوزش کف سر (به دلیل خواص ضد قارچی)
- افزایش ضخامت مو
- تحریک رشد مجدد مو ها و افزایش گردش خون در کف سر
- جلوگیری از شوره سر به صورت موضعی
- جلوگیری از ریزش مو، با داشتن خواص آنتی اکسیدانی
کمک به رشد و تقویت ابرو و مژه
روغن رزماری به دلیل داشتن خواص آنتی اکسیدانی و ترکیبات ارگانیک منحصر بفرد، به رشد و تقویت مژه و ابرو ها کمک می کند. برای استفاده از این خاصیت، می توانید روغن این گیاه را چندین بار در روز روی ابرو ها به آرامی ماساژ دهید.
یا می توانید برس ابروی خود را به این روغن آغشته کرده و به آرامی بر روی مژه ها و ابرو های خود بکشید. یک روش مصرف دیگر، این است که روغن رزماری را با روغن کنجد و آبلیمو ترکیب کرد و این ترکیب را با استفاده از سوآپ پنبه ای بر روی ابرو ها کشید. می توانید این کار را دو یا سه بار در روز تکرار کنید.
کمک به لاغری
یکی از دلایل رایج استفاده از گیاه رزماری، خواص لاغری این گیاه است. این گیاه دارای پلی فنول هایی است که مسبب بالا بردن متابولیسم و افزایش چربی سوزی می شوند. به همین دلیل است که مصرف این گیاه به صورت چای یا دمنوش، به لاغری و چربی سوزی کمک می کند.
از طرف دیگر، این گیاه همچنین اشتها را تا حدودی سرکوب کرده و رژیم گرفتن را برای شما تا حدودی آسان می کند.
متخصصان تغذیه پیشنهاد می کنند که قبل از غذا، یک فنجان چای یا دمنوش حاوی گیاه رزماری را بنوشید که به کاهش اشتهای شما کمک می کند و باعث کنترل بهتر تغذیه شما در طول روز می شود. این مزیت در طول زمان، تفاوت بزرگی در روتین روزانه شما ایجاد می کند.
تقویت سیستم ایمنی و درمان سرما خوردگی
یکی از مصارف درمانی گیاه رزماری که به وفور استفاده می شود، تقویت سیستم ایمنی و درمان سرما خوردگی است. با توجه به اینکه رزماری منبعی غنی از خواص آنتی باکتریال و آنتی اکسیدانی است، می تواند در تقویت سیستم ایمنی بسیار موثر باشد.
آنتی اکسیدان های این گیاه رادیکال های آزاد را که منجر به تخریب سلول ها می شوند، خنثی می کنند. همین موضوع منجر به تقویت سیستم ایمنی می شود. همچنین استنشاق بخاری که از جوشاندن برگ ها و ساقهی این گیاه حاصل می شود، در برطرف کردن گرفتگی بینی، گلو و قفسه سینه بسیار موثر است.
تقویت اعصاب و حافظه
تحقیقات نشان داده اند که مصرف خوراکی یا استنشاق رایحه این گیاه، هم سطح کورتیزول (هورمون استرس زا) خون را کاهش می دهد و به تقویت حافظه و کاهش فراموشی نیز کمک می کند. این مورد هم به خواص آنتی باکتریال و آنتی اکسیدان رزماری بر می گردد.
این گیاه حاوی ماده این به نام اسید کارنوزیک است که منجر به آسیب رادیکال های آزاد در مغز می شود و این اتفاق چند مزیت در پی دارد:
- کاهش سطح کورتیزول و حالت “جنگ یا گریز” بدن
- بهبود عملکرد مغز و افزایش حافظه و تمرکز
- بهبود خلق و خوی افراد
- کاهش احتمال بروز سکته مغزی
جلوگیری از پیری
برخی از تحقیقات نشان می دهند که مصرف گیاه رزماری در پیشگیری از آلزایمر می تواند موثر باشد. این گیاه احتمال دارد که تحلیل مغز را به تعویق بیاندازد یا به عبارتی از پیری جلوگیری کند.
تنظیم عملکرد کبد
فتوکمیکال هایی که درون این گیاه موجود اند، موجب تنظیم عملکرد کبد می شوند. ثابت شده است که گیاه رزماری یکی از مفید ترین گیاهان دارویی برای بهبود عملکرد کبد است. به این دلیل که موجب دفع سموم از کبد و پاکسازی خون می شود.
این گیاه همچنین ترکیباتی چون رزمارینیک اسید دارد که به درمان بیماری های کبدی کمک می کند.
کمک به بهبود سرطان
برخی تحقیقات انجام شده نشان داده اند که گیاه رزماری می تواند در پیشگیری از برخی انواع سرطان موثر باشد. همچنین برخی دیگر از تحقیقات اذهان داشته اند که در یکسری سرطان ها، مثل سرطان سینه، ترکیبات موجود در گیاه رزماری در کاهش رشد سلول های سرطانی موثر هستند.
البته برای اینکه بتوان تاثیر این گیاه در بهبود سرطان را با قطعیت تایید کرد، لازم است تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام شود.
بهبود و درمان بیماری های ریوی
گیاه رزماری به بهبود و درمان بسیاری از اختلالات و بیماری های ریوی کمک می کند. در صورتی که روغن این گیاه را استنشاق کنید، احتقان و گرفتگی گلو که در بیماری هایی نظیر آنفولانزا یا سرما خوردگی شایع است را تسکین می دهد.
همچنین این گیاه به دلیل خاصیت آنتی باکتریال قوی که دارد، با عفونت های تنفسی و ریوی مبارزه می کند. ضمن اینکه خواص ضد اسپاسم این گیاه در درمان و بهبود آسم موثر است. از آنجایی که بهترین روش مصرف برای درمان بیماری های ریوی، استنشاق این گیاه است، پیشنهاد می کنیم روغن رزماری را در دستگاه خوشبو کننده هوا استفاده کنید.
همچنین می توانید یک یا چند قطره از روغن آن را در یک قابلمه کوچک یا بزرگ بریزید و 2 بار در روز بخار حاصل آن را استنشاق کنید.
کاهش قند خون و کمک به مدیریت آن
قند خون یکی از بیماری هایی است که در صورت ادامه یافتن آن، به قلب، چشم، کلیه ها و سایر ارگان های بدن آسیب می زند. در نتیجه برای افراد دیابتی خیلی مهم است که قند خون شان مدیریت شود. در نتیجه، مصرف گیاه رزماری برای افراد دارای دیابت بسیار ضروری است.
تحقیقات نشان داده اند که ترکیبات موجود در گیاه رزماری باعث کاهش قند خون می شوند و به مدیریت قند خون بیماران دیابتی کمک می کنند. این گیاه ترکیباتی نظیر کارنوزیک اسید و رزمارینیک اسید دارد که مطالعات حیوانی و آزمایشگاهی انجام شده بر روی این گیاه، نشان می دهد دو ترکیب نام برده اثراتی مانند انسولین بر روی قند خون دارند.
نحوه استفاده از گیاه رزماری
گیاه رزماری به سه شیوه قابل استفاده است که این روش ها به شرح زیر هستند:
دمنوش رزماری
برای تهیه دمنوش رزماری، مواد مورد نیاز عبارتند از:
- 5 گرم برگ تازه رزماری
- 250 میلی لیتر آب جوش
برگ های گیاه رزماری را به یک قابلمه حاوی آب جوش اضافه کنید و به مدت 5 الی 10 دقیقه صبر کنید تا بجوشد. سپس ترکیب حاصل شده را از یک صافی عبور بدهید و منتظر بمانید تا خنک شود. اکنون دمنوش شما آماده است و می توانید 3 الی 4 بار در روز این دمنوش را مصرف کنید.
استفاده از برگ های گیاه رزماری در آشپزی
به دلیل عطر و طعم بی نظیری که رزماری به غذا می دهد، می توانید از برگ ها یا روغن این گیاه در تهیه خوراک های مختلف استفاده کنید. از پودر برگ های خشک شده این گیاه همراه با ادویه جات یا به صورت تنهایی برای خوش طعم کردن غذا استفاده کرد.
استفاده از روغن رزماری برای مو
شما به دو روش می توانید روغن رزماری را بر روی مو یا پوست خود استفاده کنید:
استعمال مستقیم روغن بر روی پوست سر
5 قطره روغن رزماری را در ترکیب با روغن حامل، بر روی کف سرتان بمالید و بعد از حمام به آرامی روی سر خود ماساژ دهید. صبر کنید که 5 الی 10 دقیقه روی سرتان بماند و سپس اگر تمایل داشتید، می توانید سرتان را بشورید. شستن سر پس از استعمال روغن کاملا اختیاری است و اگر بر روی پوست سرتان بماند هم مشکلی ایجاد نمی شود.
مخلوط کردن با شامپو
برای استفاده آسان تر از این گیاه، می توانید روغن رزماری را به شامپوی سر یا بدن، لوسیون یا کرم اضافه کنید. البته میزان روغن نباید زیاد باشد و بهتر است به ازای هر اونس از شامپو، حدودا 5 قطره اضافه کنید. همچنین افزودن روغن به محصولات مراقبت از مو و ماسک مو نیز هیچ اشکالی ندارد.
کلام آخر
در این مقاله به طور کامل به خواص گیاه رزماری و شیوه مصرف آن پرداختیم. این گیاه در عین اینکه فواید بسیاری دارد، به شیوه های مختلفی هم مصرف می شود. در برخی از شیوه های مصرفی رزماری، شما یکسری خواص را نسبت به سایرین بیشتر جذب می کنید. حال این بستگی دارد که شما بخواهید از کدام خواص این گیاه برخوردار شوید.
