سطوح پایین آهن در خون یا کمبود آهن می تواند بر توانایی بدن شما برای تولید گلبول های قرمز تأثیر بگذارد و احساس خستگی و ضعف در شما ایجاد کند. همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می دهد بین کمبود آهن و ریزش مو رابطه وجود دارد.
در این مقاله نگاهی خواهیم داشت به اینکه چگونه کمبود آهن می تواند منجر به ریزش مو شود و چه کاری می توانید در مورد آن انجام دهید.
کمبود آهن چیست؟
کمبود آهن اصطلاح پزشکی برای زمانی است که آهن در خون شما بسیار کم است. آهن یک عنصر کمیاب ضروری است و ما آن را به طور طبیعی از غذاهایی که می خوریم یا مکمل هایی مانند قرص آهن جذب می کنیم. کمبود آهن می تواند به دلیل رژیم غذایی نامناسب باشد، اما بیشتر با خونریزی داخلی یا در زنان، با پریودهای سنگین یا بارداری مرتبط است. تصور می شود که کمبود آهن بیش از 500 میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار می دهد.
کم خونی چیست؟
کمبود آهن می تواند منجر به کم خونی شود؛ کم خونی وضعیتی است که بدن شما گلبول های قرمز کافی یا هموگلوبین کافی که برای رساندن اکسیژن به بافت های شما حیاتی است، تولید نمی کند. کم خونی می تواند احساس خستگی و ضعف در شما ایجاد کند. کم خونی ناشی از فقر آهن در زنان در سنین باروری به دلیل از دست دادن آهن در دوره قاعدگی و بارداری شایع است. تصور می شود که حدود 23 درصد از زنان باردار و 14 درصد از زنان غیر باردار کم خونی فقر آهن را تجربه می کنند.
علائم کمبود آهن
علائم کمبود آهن می تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، اما برخی از رایج ترین علائم عبارتند از:
خستگی
ممکن است بیش از حد معمول احساس خستگی کنید یا از انجام کارهای سبک مانند کارهای خانه یا پیاده روی خسته شوید.
ضعف
ممکن است احساس ضعف بیش از حد معمول داشته باشید و متوجه شوید که انجام کارهای معمولی، از شما قدرت و انرژی بیشتری نسبت به قبل، می طلبد.
پوست رنگپریده
هموگلوبین چیزی است که به خون رنگ قرمز تیره می دهد. اگر کمبود آهن در خون خود دارید، ممکن است پوست شما رنگ پریده تر از حد معمول به نظر برسد.
درد قفسه سینه
اگر با درد قفسه سینه دست و پنجه نرم می کنید، این ممکن است به کمبود آهن مربوط باشد، اما می تواند نشان دهنده یک مشکل جدی تر باشد. اگر درد قفسه سینه با سبکی سر، سفتی یا فشردگی در قفسه سینه، یا درد شدید در بازو همراه باشد، به دلیل ریسک بالای بروز حمله قلبی، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
سردرد و سرگیجه
کمبود آهن و کم خونی، انتقال اکسیژن از طریق رگ های خونی را برای بدن دشوارتر می کند. این می تواند منجر به سردرد یا سرگیجه شود زیرا بدن شما برای تامین اکسیژن خود تلاش می کند.
ریزش مو
شواهدی وجود دارد که نشان می دهد کمبود آهن و ریزش مو با هم مرتبط هستند، با این حال، تصور نمی شود که این یک علامت رایج باشد.
آیا کمبود آهن می تواند باعث ریزش مو شود؟
بله؛ آهن به بدن شما کمک می کند هموگلوبین( پروتئینی در گلبول های قرمز شما) را تولید کند. هموگلوبین نقش اکسیژن رسانی به سلول های بدن شما را دارد و به رشد و ترمیم آنها کمک می کند. این شامل فولیکول های مو ( سلول های بدن که به رشد مو کمک می کنند) نیز می شود.
چرا کمبود آهن باعث ریزش مو می شود؟
اگرچه مطالعات مختلف شواهد متناقضی در مورد رابطه بین کمبود آهن و ریزش مو ارائه کرده اند، اکثر پزشکان موافق هستند که سطح پایین آهن در خون می تواند بر روند فیزیولوژیکی فولیکول های مو تأثیر بگذارد و به آنها آسیب برساند و منجر به ریزش مو شود. کمبود آهن به طور بالقوه می تواند باعث ایجاد نوعی ریزش مو به نام تلوژن افلوویوم شود که در آن استرس شدید فیزیکی یا بیماری باعث نازک شدن گسترده مو در مردان و زنان می شود.
انواع مختلفی از ریزش مو وجود دارد و تنها پزشک می تواند علت را با در نظر گرفتن طیف وسیعی از عوامل از جمله سلامت عمومی، سابقه ژنتیکی، سن و جنسیت تشخیص دهد.
چه کسانی در معرض ریسک ریزش مو بر اثر با کمبود آهن هستند؟
برخی افراد به احتمال زیاد ریزش موی مرتبط با آهن را تجربه می کنند.
زنان و کمبود آهن
کمبود آهن به ویژه در زنان در سنین باروری که دوره های ماهانه دارند یا زنان باردار بسیار شایع است. بسیاری از زنان از مصرف گوشت قرمز که بهترین منبع آهن است، اجتناب می کنند. اگر گوشت خوار هستید، بهترین راه برای رفع این مشکل این است که هفته ای دو وعده 4 اونس گوشت قرمز مصرف کنید. این مقدار کم باید برای حفظ سطح سالم آهن برای اکثر زنان کافی باشد.
افرادی که از رژیم گیاهخواری یا وگان پیروی می کنند
کسانی که گیاهخوار یا وگان هستند معمولا با کمبود آهن ماجه هستند و این افراد می بایست روی مصرف غذاهایی که منابع خوب آهن هستند تمرکز کنند.
اگر گیاهخوار هستید، میتوانید لوبیا، اسفناج و سایر سبزیجات سبز رنگ تیره را به عنوان منابع آهن مصرف کنید. با این حال، آهن گیاهی به طور کامل جذب نمی شود. بعلاوه مطمئن شوید که رژیم غذایی حاوی غذاهای سرشار از ویتامین C باشد، زیرا میتوانند به جذب کامل آهن در بدن کمک کنند.
افرادی که ورزش شدید می کنند
ورزشهای سنگین یا ورزشهای هوازی شدید میتوانند باعث پارگیهای کوچک در مفاصل یا پوشش معده شوند. رگ های کوچک خونی در نتیجه این پارگی ها کمی نشت میکنند و با گذشت زمان و با ورزش منظم، این می تواند منجر به از دست دادن آهن و در نهایت کم خونی شود.
آیا امکان رشد دوباره مو در ریزش مو ناشی از کمبود آهن وجود دارد؟
بله؛ بیشتر موارد ریزش مو به دلیل کمبود آهن قابل جبران است. اگر ریزش مو را تجربه کرده اید و فکر می کنید ممکن است به دلیل کمبود آهن باشد، توصیه می شود با پزشک خود صحبت کنید. آزمایش خون می تواند تعیین کند که آیا سطح آهن شما پایین است یا خیر.
داشتن یک رژیم غذایی سالم با غذاهای غنی از آهن یا مصرف مکملهای آهن میتواند کمبود را اصلاح کند و منجر به رشد مجدد مو شود.
علاوه بر این مصرف مکمل های آهن نیز راهی مطمئن برای جبران این کمبود است. همچنین ممکن است بخواهید از محصولی مانند ماینوکسیدیل استفاده کنید که به رشد مجدد مو کمک می کند به عنوان یک درمان مکمل استفاده کنید.
درمان ریزش مو ناشی از کمبود آهن
اگر پزشک شما شک کند که کم خونی ناشی از فقر آهن ممکن است عامل پشت پرده ریزش مو شما باشد، ابتدا یک آزمایش خون انجام می دهد که سطح پروتئینی به نام فریتین را بررسی می کند. اگر سطح فریتین پایینی دارید، پزشک احتمالاً مکملهای آهن را برای مقابله با این مشکل و هرگونه تأثیری که بر بدن شما داشته است، از جمله ریزش مو، توصیه میکند.
همچنین ممکن است پزشک به شما توصیه کند رژیم غذایی خود را طوری تنظیم کنید که مصرف خود را از طریق غذاهای غنی از آهن مانند گوشت قرمز، لوبیا و آجیل افزایش دهید. اگر سطح آهن پایین شما به دلیل شرایط دیگری مانند عوارض بارداری، قاعدگی های سنگین یا مشکل در جذب آهن باشد، ابتدا باید این موارد درمان شوند.
اگر ریزش موی شما صرفاً به دلیل سطح کم آهن بوده است، افزایش مصرف آهن باید اثرات آن را معکوس کند و پس از چند ماه رشد مجدد مو را تحریک کند.
چه مقدار آهن برای ریزش مو مصرف کنیم؟
متوسط مقدار توصیه شده روزانه آهن برای مردان 18 سال و بالاتر حدود 8.7 میلی گرم است. از آنجایی که زنان بیشتر مستعد کمبود آهن هستند، توصیه می شود که تا سن 50 سالگی حدود 14.8 میلی گرم در روز و در سال های پس از آن 8.7 میلی گرم مصرف کنند.
عوارض مصرف بیش از حد آهن چیست؟
هنگام مصرف مکمل های آهن، همیشه باید دوز توصیه شده روی بسته بندی را رعایت کنید. آهن در دوزهای بالا سمی است، بنابراین مصرف بیش از حد آن می تواند شما را بیمار کند. اگر در مورد مقدار مناسب آهن برای مصرف مطمئن نیستید، با یک داروساز یا پزشک صحبت کنید.
مصرف بیش از حد آهن می تواند منجر به موارد زیر شود:
- خستگی مزمن
- درد مفاصل
- درد شکم
- ضربان قلب نامنظم(آریتمی)
- پریود نشدن
- کاهش میل جنسی
آیا آهن اضافی باعث ریزش مو می شود؟
چه به دلیل یک بیماری ژنتیکی مانند هموکروماتوز (که در آن بدن آهن بیش از حد ذخیره می کند) یا مصرف بیش از حد مکمل های آهن، آهن اضافی می تواند باعث ریزش مو شود. حتی می توان گفت که یکی از علائم اولیه هموکروماتوز ریزش مو است.
چگونه از کمبود آهن و ریزش مو جلوگیری کنیم؟
رژیم غذایی اغلب تنها علت کم خونی ناشی از فقر آهن نیست. کم خونی ناشی از فقر آهن معمولاً با خونریزی در جایی از بدن مانند پریودهای سنگین یا شرایطی مانند زخم معده مرتبط است. گاهی اوقات نیز کمبود آهن در زنان باردار اتفاق می افتد زیرا بدن به آهن اضافی برای نوزاد نیاز دارد.
با این حال، اقداماتی وجود دارد که می توانید برای جلوگیری از کمبود آهن و هرگونه ریزش موی احتمالی، با اطمینان از مراقبت از بدن و سلامت عمومی خود، انجام دهید.
رژیم غذایی سالم و متعادل
اطمینان از اینکه رژیم غذایی شما حاوی همه چیزهایی است که بدن برای عملکرد و رشد به آن نیاز دارد، یکی از بهترین و ساده ترین راه ها برای بهبود و حفظ سلامتی شماست. یک رژیم غذایی سالم و متعادل معمولاً به معنای خوردن حداقل پنج وعده میوه و سبزیجات در روز است و همچنین اطمینان حاصل کنید که وعده های غذایی شما حاوی مقدار مناسبی از غذاهای نشاسته ای مانند نان، سیب زمینی، ماکارونی، برنج و سایر غلات است.
پروتئین حیوانی مانند ماهی، تخم مرغ، گوشت و لبنیات منبع بسیار خوبی از ویتامین ها هستند، با این حال باید سعی کنید مصرف گوشت قرمز و گوشت فرآوری شده را محدود نگه دارید. به ویژه لوبیا و آجیل منبع عالی آهن هستند.
علاوه بر غذاها، مکملهای طبیعی مانند اسپیرولینا پروزیس نیز میتوانند منبع خوبی از آهن و مواد مغذی برای سلامت موها باشند.
ویتامین ها
اگر از یک رژیم غذایی متعادل استفاده می کنید، بدن شما باید تمام مواد مغذی مورد نیاز خود را دریافت کند، بنابراین احتمالاً نیازی به مصرف ویتامین های اضافی ندارید. با این حال، اگر کمبود ویتامین ها و مواد معدنی خاصی مانند آهن دارید، مکمل ها می توانند راه خوبی برای بالا نگه داشتن سطح ویتامین شما باشند.
روتین مراقبت از مو
شما می توانید با اجرای یک روتین مراقبت از مو و مراقبت از موهای خود تأثیر ریزش مو را به حداقل برسانید. انواع مختلفی از شامپوها و درمانها وجود دارند که ادعا میکنند ریزش مو را کند میکنند و رشد مجدد را بهبود میبخشند، با این حال شواهد زیادی برای حمایت از این ادعاها وجود ندارد.
معمولاً تنها راه پیشگیری از ریزش مو، درمان بیماری زمینه ای است. تنها محصول بدون نسخه ضد ریزش موی با اثر ثابت شده برای جلوگیری از ریزش مو و بهبود رشد مجدد، ماینوکسیدیل است (همچنین به عنوان Regaine شناخته می شود)، با این حال، ماینوکسیدیل تنها ریزش موی ارثی (معروف به طاسی با الگوی مردانه و زنانه) را درمان می کند و به ریزش مو با سایر علت های زمینه ای کمک نمی کند.
در حالی که این محصولات مراقبت از مو به طور کلی نمی توانند ریزش مو را متوقف کنند، می توانند به شما کمک کنند تا از موهایی که دارید مراقبت کنید تا کم حجم شدن یا طاسی سر کمتر به چشم بیاید. همچنین طیف وسیعی از مدل های مو وجود دارد که می تواند ریزش مو را کمتر آشکار کند و اعتماد به نفس را افزایش دهد.
نتیجه گیری
اگرچه ارتباط بین کمبود آهن و ریزش مو هنوز به طور کامل شناخته نشده است، اما ما می دانیم که اطمینان از داشتن تمام مواد مغذی ضروری مورد نیاز بدن، نقش مهمی در حفظ سلامت موهای شما دارد. دلایل زیادی برای ریزش مو در زنان و مردان وجود دارد، بنابراین اگر در مورد آن نگران هستید، اولین قدم شما باید رزرو یک قرار ملاقات با پزشک برای بحث در مورد گزینه های احتمالی باشد.
سوالات متداول
آیا موها بعد از کمبود آهن دوباره رشد می کنند؟
مطالعات نشان داده اند که وقتی مو به دلیل کمبود آهن می ریزد، این ریزش اگر به موقع درمان شود به فولیکول های مو آسیب دائمی وارد نمی کند که نشان می دهد در برخی موارد موها می توانند دوباره رشد کنند.
چگونه می توانم موهایم را بعد از کم خونی دوباره رشد دهم؟
یک رژیم غذایی سالم حاوی غذاهای غنی از آهن یا مصرف مکملهای آهن میتواند کمبود آهن را برطرف کرده و منجر به رشد مجدد مو شود.
چقدر طول می کشد تا سطح آهن بازیابی شود؟
اغلب سه تا شش ماه طول می کشد تا سطح آهن خود را بازیابی کنید. برای درمان کم خونی می توان از چندین روش درمانی استفاده کرد. مکمل های آهن که به آنها قرص آهن یا آهن خوراکی نیز گفته می شود، به افزایش آهن در بدن شما کمک می کند. این رایج ترین درمان برای کم خونی فقر آهن است.
قرص آهن چقدر طول می کشد تا ریزش مو را متوقف کند؟
حتی با مکمل های روزانه، ممکن است چندین ماه طول بکشد تا بدن شما ذخایر آهن خود را بازسازی کند و سپس زمان بیشتری طول می کشد تا فولیکول های موی شما به فاز فعال برگردند. اما در عرض چند هفته پس از شروع درمان با آهن، باید متوجه ریزش موی کمتری شوید.
