ساپلنو: هورمون ها عواملی هستند که نقش تعیین کننده ای در رشد و سلامت مو دارند. از جمله هورمون های تاثیرگذار بر رشد و سلامت موها، می توان به هورمون های جنسی مردانه و زنانه اشاره کرد. اما اینکه چه اتفاقی می افتد که ریزش موی هورمونی رخ می دهد و روش درمان آن چیست، موضوعیست که قصد داریم در این مقاله بدان بپردازیم.
ریزش موی هورمونی چیست و چرا اتفاق می افتد؟
همانطور که گفتیم، هورمون های جنسی و سایر هورمون ها نقش تعیین کننده ای در رشد مو دارند. مسلما تا زمانی که غدد سازنده هورمون های جنسی، آنها را به میزان کافی تولید کند، موها رشد خوبی خواهند داشت. ضمنا تا زمانی که تعادل میان هورمون های بدن برقرار باشد، موها به صورت طبیعی رشد خواهند کرد.
اما زمانی که تعادل هورمونی به هم بخورد یا عملکرد غدد سازنده هورمون ها دچار اختلال شوند، ریزش مو اتفاق می افتد. از آنجایی که عملکرد صحیح غدد درون ریز و همچنین وجود تعادل هورمونی در سلامت و رشد موها بسیار تاثیرگذار هستند، افراد پس از شروع ریزش موهایشان، شروع به انجام آزمایشات مربوط به هورمون های مختلف می کنند.
در نظر داشته باشید که اگر ریزش موی هورمونی جدی گرفته نشود، در آینده می تواند مشکلات جدی تری برایتان به همراه داشته باشد؛ زیرا ریزش موی هورمونی یک بازتاب از سلامت کلی بدن به حساب می آید. با اینکه ریزش مو که در نتیجه عدم تعادل یا کمبود یکسری هورمون ها حاصل می شود، اما همین عدم تعادل یا کمبود هورمون هم در نتیجه برخی مشکلات دیگر به وجود می آیند.
چگونه بفهمیم که ریزش مو هورمونی است؟
طبق آنچه که نشریه سلامت هاروارد اذعان داشته است، نازک شدن موها یا عقب رفتگی خط پیشانی در بانوان می تواند نشانگر مشکلات هورمونی باشد. یعنی طبق این گفته، نشانه های ریزش موی هورمونی ممکن است با سایر انواع ریزش مو متفاوت باشد.
البته توجه داشته باشید که ریزش موی هورمونی در تمامی افراد به یک شکل نیست و می تواند خودش را به شکل های مختلفی نشان بدهد. منتهی معمولا ریزش موی هورمونی در زنان از ناحیه تاج موها و فرق سر شروع شده و گسترش پیدا می کند و به تدریج، موها نازک تر و شکننده تر نیز می شوند.
این در حالیست که در مردان، ریزش موی هورمونی از ناحیه بالای سر، جلوی سر و شقیقه ها شروع می شود. معمولا مراحل ریزش موی هورمونی در زنان به شرح زیر است:
- مرحله اول: ابتدا ریزش مو به صورت خفیف رخ می دهد، یا ممکن است در ابتدای مشکلات هورمونی، ریزش مو اتفاق نیفتد.
- مرحله دوم: شکافی جزئی در قسمت مرکزی موها بوجود می آید.
- مرحله سوم: در صورت درمان نشدن مشکلات هورمونی، این شکاف که در قسمت مرکزی موها است، وسیع تر می شود. همزمان احتمالا ریزش مو در دو طرف موها به صورت تدریجی ادامه می یابد.
- مرحله چهارم: در جلوی خط مو، لکه های طاسی نمایان می شوند.
- مرحله پنجم: اگر تا بدین جا برای درمان ریزش موی خود اقدام نکرده باشید، این ریزش به صورت پیشرفته و شدیدتر ادامه می یابد.
البته بانوان زودتر متوجه ریزش موهای خود می شوند. بدین دلیل که هنگام بستن موهایشان، متوجه کم حجم شدن موهای خود می شوند، یا حس می کنند به دلیل کم شدن حجم موهایشان، پوست سرشان بیشتر از قبل دیده می شود.
چرا ریزش موی هورمونی اتفاق می افتد؟
البته بهتر است بگوییم، عدم تعادل یا کمبود هورمون ها به چه علتی رخ می دهد. این موضوع، دلایل متعددی دارد و تنها یک علت مشخص ندارد. منتهی مهم ترین دلایل ریزش مو تغییرات هورمونی عبارتند از:
- ورود به سن یائسگی در زنان
- بالا رفتن سن و کاهش سطح تستوسترون در مردان
- اختلالات تیروئیدی
- استرس و اضطراب
ریزش موی هورمونی چه علائمی دارد؟
با وجود اینکه ریزش موی هورمونی به شکل های مختلفی رخ می دهد و علل متفاوتی هم دارد، اما همچنان اگر علائم زیر را مشاهده کردید، احتمال اینکه ریزش موهایتان به دلیل مشکلات هورمونی باشد، زیاد است:
- ریزش مو از جلوی سر و شقیقه ها (دو طرف خطوط پیشانی): یکی از علائم رایج ریزش مو هورمونی این است که جلوی سر یا شقیقه ها که دو طرف خط پیشانی می شود، خالی از مو شوند و ریزش از این نواحی شروع شود.
- ریزش پراکنده مو: ریزش مو اگر به خاطر مشکلات هورمونی باشد، همیشه از یک ناحیه خاص شروع نمی شود؛ بلکه ممکن است ریزش از نواحی پراکنده و مختلف سر شروع شوند.
- ریزش مو از یک سمت سر: این نوع از ریزش را اصطلاحا پلی کیستیک می گویند. ریزش مو در اغلب موارد از سمت راست سر شروع می شود.
- نازک شدن و تغییر رنگ مو: این دو علامت نیز می تواند در نتیجه مشکلات هورمونی اتفاق بیفتد.
بررسی علائم و علت ریزش مو هورمونی به ما نشان می دهد که چقدر هورمون ها در رشد و سلامت یا ریزش مو تاثیر قابل توجهی دارند.
چه هورمون هایی بر ریزش موی هورمونی تاثیر می گذارند؟
تا بدین جا، متوجه شدیم ریزش مو بخاطر مشکلات هورمونی چیست و چه علل و علائمی دارد. اما اینکه بدانیم فقدان چه هورمون هایی باعث ریزش مو می شود نیز بسیار مهم است. در ادامه هورمون هایی که بیشترین تاثیر را در رشد و سلامت مو دارند، معرفی خواهیم کرد.
هورمون استروژن
هورمون استروژن که مهم ترین هورمون جنسی زنانه است، یکی از هورمون های کلیدی و مهم بدن محسوب می شود. این هورمون به میزان اندک در بدن مردان نیز وجود دارد. استروژن در بالا رفتن انرژی، تعادل روحی فرد و همچنین میل جنسی بیشترین تاثیر را دارد.
این هورمون همچنین موجب بهبود سلامت و کیفیت مو و همچنین تداوم چرخه رشد و احیای مو می شود. منتهی اگر این هورمون در بدن بیش از حد تولید شود، موها شروع به ریز می کنند. افزایش سطح استروژن در نتیجه ورود به سن یائسگی و افزایش وزن اتفاق می افتند.
همچنین اگر دقت کنید قبل و بعد از بارداری در بسیاری از زنان، موها به صورت ناگهانی شروع به ریزش می کنند. دلیل این موضوع هم افزایش سطح استروژن است که به صورت ناگهانی بالا رفته و سپس کاهش می یابد.
هورمون تستوسترون
تستوسترون نیز هورمون جنسی مردانه است که به میزان اندک در بدن زنان نیز وجود دارد. بارزترین تاثیر هورمون تستوسترون، رشد موهای ضخیم بر روی بدن مردان است. زمانی که هورمون تستوسترون به DHT تبدیل می شود، منجر به ریزش موها و ایجاد طاسی با الگوی مردانه (MPB) می شود.
طاسی با الگوی مردانه از جمله رایج ترین انواع ریزش مو در مردان به حساب می آید. دقت کنید که تبدیل تستوسترون به DHT تنها بر رشد موی سر مردان تاثیر منفی می گذارد. تاثیرات تستوسترون در زنان مهار می شود، زیرا مقادیر بالای استروژن تاثیرات حاصل از مقادیر اندک تستوسترون را مهار می کنند.
منتهی اگر به دلایل مختلف سطح استروژن کاهش پیدا کند، تستوسترون بر استروژن غالب شده و تاثیرات منفی اش باعث ریزش مو با الگوی زنانه می شود. در طی دوران بارداری، در صورت ابتلا به کیست تخمدان یا ورود به سن یائسگی، سطح هورمون استروژن کاهش می یابد.
انسولین
کار اصلی هورمون انسولین، تنظیم قند خون است، اما بر فرآیند هایی نظیر رشد مو، سلامت قلب و همچنین ذخیره چربی تاثیر می گذارد. طبق بررسی ها و مطالعات انجام شده، به نظر می رسد اگر بدن زنان نسبت به انسولین مقاومت نشان بدهد، به احتمال زیاد ریزش مو هورمونی اتفاق می افتد. این ریزش مو احتمالا از نوع آندروژنیک (AGA) با الگوی زنانه خواهد بود.
هورمون های تیروئیدی
بدن ما انسان ها دارای ساختاری هوشمند است. بدین معنا که وقتی بدن به دلیل عدم تعادل هورمونی (برای مثال نوسان سطح هورمون های تیروئیدی) دچار مشکل می شود، انرژی لازم جهت انجام فرآیند های غیر حیاتی (مثل رشد مو) صرف فرآیند های حیاتی و مهم (مثل تنظیم سطح هورمون های بدن) می شود.
به همین خاطر است که می گوییم یکی از عوارض آشکار مشکلات هورمونی، ریزش موی سر است. علاوه بر این، پایین بودن سطح هورمون های تیروئیدی در برخی بانوان، معمولا باعث نازک شدن موها می شوند.
درمان ریزش مو هورمونی چیست؟
رایج ترین نوع ریزش موی هورمونی، آلوپسی آندروژنیک (نام دیگر آن، طاسی) با الگوی مردانه یا زنانه است. اما حتی اگر ریزش مو هورمونی شما از نوع آلوپسی نباشد، درمان آن چیست. در ادامه، بهترین راه برای درمان ریزش موی سر هورمونی را خواهیم گفت.
- کپسول پریورین اصل : قرص پریورین با ترکیباتی نظیر ال-سیستین (آمینواسید ضروری برای ساخت کراتین)، عصاره ارزن (منبع ویتامینهای گروه B و مواد معدنی)، روغن جوانه گندم (حاوی اسیدهای چرب و آنتیاکسیدانها) و بیوتین، به تقویت فولیکولهای مو و کاهش ریزش موی ناشی از عوامل هورمونی کمک میکند.
این مواد با بهبود خونرسانی به پوست سر، تغذیه فولیکولها و بازسازی سلولهای آسیبدیده، توانایی ساختار مو را افزایش میدهند. پریورین همچنین با افزایش رشد مو و کاهش تخریب ناشی از تغییرات هورمونی، موها را سالمتر، قویتر و پرپشتتر میسازد.
- ماینوکسیدیل: درمان ریزش مو با ماینوکسیدیل (روگین) موضعی، متداول ترین شیوه برای درمان ریزش مو هورمونی محسوب می شود. در واقع ماینوکسیدیل تنها دارویی است که تاییدیه FDA جهت درمان ریزش مو هورمونی با الگوی زنانه را دارد.
مصرف این دارو یکبار در روز است و موجب رشد و تقویت مجدد مو در 81% از بانوان می شود. شما می توانید محلول ماینوکسیدیل 2 یا 5 درصد را بدون داشتن نسخه پزشک تهیه کنید.
نحوه اثرگذاری این دارو بدین شکل است که زمان رشد مو را طولانی تر می کند، تا مو برای رسیدن به حداکثر میزان تراکم، زمان بیشتری داشته باشد. مدت زمان تاثیر این دارو بر رشد موها، سه تا چهار ماه طول می کشد.
- اسپیرونولاکتون: یک داروی ضد آندروژنیک است که می تواند باعث کاهش ریزش موها شود. در برخی موارد از اختلالات هورمونی، اگر در بدن زن حجم زیادی از هورمون مردانه آندروژن وجود داشته باشد، احتمال اینکه موها شروع به ریزش کنند، زیاد است.
در صورتی که ریزش مو در نتیجه وجود بیش از حد آندروژن اتفاق افتاده باشد، می توانیم میزان شباهت الگوی ریزش مو در مردان و زنان را بررسی کرده و به تاثیر هورمون در ریزش مو هورمونی پی ببریم. برای درمان ریزش موی ناشی از هورمون آندروژن، از داروی ضد ریزش موی هورمونی اسپیرونولاکتون یا قرص های ضد بارداری استفاده می شود.
- فیناستراید (با نام تجاری پروسکار): قرص ریزش مو هورمونی فیناستراید در مردان و برای درمان ریزش موی ناشی از هورمون آندروژن استفاده می شود.
- دروسپیرنون: برخی مطالعات نشان داده اند که در زنان برای رفع ریزش مو هورمونی ناشی از افزایش سطح آندروژن، مصرف قرص ضد بارداری دروسپیرنون می تواند موثر واقع شود. طبق تحقیقات، 62 درصد از این زنان با مصرف قرص دروسپیرنون، ریزش مویشان کاهش یافته است.
کلام آخر
در این مقاله سعی کردیم بررسی کاملی از ریزش مو هورمونی، علل، علائم و راه های درمان آن به شما عزیزان ارائه دهیم. در آخر باید گفت که بهترین راه تشخیص ریزش موی هورمونی، مراجعه به پزشک و انجام آزمایش های لازم است.
اینگونه علت و ریشه مشکل شما مشخص خواهد شد و پزشک دارویی که می تواند بیشترین تاثیر در بهبود ریزش مو شما داشته باشد را معرفی خواهد کرد. همچنین در برخی موارد، اصلا نیازی به مصرف دارو نیست و تنها با کاشت مو، مشکل شما به آسانی حل می شود.
