آشنایی با خواص گزنه برای ریزش مو

زمان مطالعه: 5 دقیقه

تقریباً 35 میلیون مرد و 21 میلیون زن در سراسر جهان از ریزش مو رنج می برند. فراوانی ریزش مو با افزایش سن افزایش می یابد. درمان های مرسوم ریزش مو شامل ماینوکسیدیل، فیناستراید، کاشت مو و استفاده از محصولات استتار کننده مو است.

اما در سال های اخیر، یک جایگزین گیاهی، محبوبیت بیشتری پیدا کرده است. آن هم گیاه گزنه است؛ خواص گزنه برای ریزش مو به دلیل در دسترس بودن، مقرون به صرفه بودن و پایداری مورد توجه افراد بیشتری قرار گرفته است. اما آیا واقعاً گزنه برای درمان ریزش مو موثر است یا که استفاده از آن فقط وقت تلف کردن است؟

خواص گزنه برای ریزش مو

گزنه یک ماده گیاهی موثر است که برای درمان شرایط ریزش مو التهابی بدون زخم استفاده می شود. عصاره آن سرشار از ویتامین ها، مواد معدنی گیاهی است.

گزنه ریزش مو را از طریق مهار 5-آلفا ردوکتاز، کاهش دی هیدروتستوسترون و سرکوب انتشار سیتوکین التهابی IL-1-alpha درمان می کند.

چه چیزی باعث ریزش مو می شود؟

دلایل زیادی وجود دارد که می تواند باعث شود که ریزش مو را تجربه کنید. در زیر برخی از شرایط پزشکی وجود دارد که می تواند دلیل ریزش ناگهانی مو را توضیح دهد:

آلوپسی آندروژنتیک

آلوپسی آندروژنتیک شایع ترین شکل ریزش مو در بین مردان و زنان است. این ریزش ممکن است شامل از دست دادن مو در قسمت های فرونتال، دوگیجگاهی و تاج سر در مردان و ناحیه تاج سر در زنان باشد.

آلوپسی آندروژنتیک به دلیل پاسخ اغراق آمیز فولیکول های مو به آندروژن ها ایجاد می شود که منجر به کوچک شدن فولیکول های مو می شود.

آلوپسی آره آتا

آلوپسی آره آتا یا ریزش مو سکه ای با آسیب خودایمنی فولیکول های مو مشخص می شود که به صورت لکه های طاس گرد روی پوست سر ویا ریش و ابرو ظاهر می شود.

تلوژن افلوویوم

تلوژن افلوویوم یک شکل منتشر از ریزش مو است که معمولاً افراد را در حضور یک عامل استرس زا تحت تأثیر قرار می دهد. در این حالت ریزش مو، فولیکول‌های مو به‌طور زودهنگام وارد فاز تلوژن (ریزش) می‌شوند و به دنبال آن ریزش زودرس مو اتفاق می‌افتد.

آلوپسی کششی

آلوپسی کششی زمانی اتفاق می‌افتد که مو برای مدت طولانی تحت کشش فزاینده‌ای قرار می‌گیرد. آلوپسی کششی در میان جمعیت زنان به دلیل مدل موهای متمایز از جمله بافته های محکم، بیشتر شایع است.

تریکوتیلومانیا

تریکوتیلومانیا یک اختلال رفتاری است که با تمایل به کندن موهای خود مشخص می شود. پسران عمدتاً در دوران کودکی، از تریکوتیلومانیا رنج می برند، در حالی که این روند در بزرگسالی برعکس است.

درمان های رایج ریزش مو

گزینه های دارویی و غیر دارویی مختلفی برای استفاده در درمان و مدیریت شرایط ریزش مو در دسترس است.

ماینوکسیدیل

ماینوکسیدیل یک داروی مستقل از آندروژن است که با افزایش مدت مرحله آناژن (رشد) چرخه رشد مو اثر می کند. محلول موضعی ماینوکسیدیل 2% توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) برای درمان ریزش مو تایید شده است و برای مشاهده نتایج باید مصرف آن به مدت 12 ماه ادامه یابد.

بیشتر بخوانید:‌ درمان ریزش مو با ماینوکسیدیل

فیناستراید

فیناستراید یک داروی وابسته به آندروژن است که با سرکوب فعالیت کاتالیزوری 5-آلفا ردوکتاز II عمل می کند.

بیشتر بخوانید: ٖدرمان ریزش مو زنان با قرص فیناستراید

سیپروترون استات

سیپروترون استات همچنین یک داروی وابسته به آندروژن است که هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH) را سرکوب می کند و همچنین با گیرنده های آندروژن تداخل می کند.

اسپیرونولاکتون

اسپیرونولاکتون همچنین به عنوان یک داروی وابسته به آندروژن طبقه بندی می شود که گیرنده های آندروژن و تولید آندروژن را مسدود می کند.

فلوتامید

فلوتامید عملکردی مشابه اسپیرونولاکتون دارد، با این حال، این داروها با عوارض جانبی شدیدتری نسبت به اسپیرونولاکتون همراه هستند.

جراحی کاشت مو

کاشت مو یک نوع درمان جراحی است. در این درمان تارهای موی اهدایی از ناحیه اکسیپیتال برداشته شده و در نواحی جلویی پوست سر پیوند می‌شوند.

چرا باید به استفاده از گزنه برای ریزش مو فکر کنید؟

با وجود موفقیت و میزان رضایت بالای روش های درمانی ذکر شده در بالا، روش های درمانی مذبور عوارض جانبی متعددی دارند که می توانند نگران کننده باشند.

   برای مثال:

• بیمار ممکن است پس از شروع درمان ریزش مو با ماینوکسیدیل به طور موقت از تلوژن افلوویوم رنج ببرد. استفاده موضعی از ماینوکسیدیل همچنین ممکن است به دلیل درماتیت تماسی منجر به تحریک پوست سر شود.
• فیناستراید عوارض جانبی کمتر شدید و کمتری دارد که شامل کاهش میل جنسی و حساسیت سینه در زنان است. با این حال، این عوارض جانبی وابسته به دوز و برگشت پذیر هستند.
• اثرات نامطلوب سیپروترون استات برای درمان ریزش مو شامل بی نظمی قاعدگی، افزایش وزن، افسردگی، اختلالات گوارشی، کاهش میل جنسی و حساسیت سینه می باشد.
• مشخصات عوارض جانبی اسپیرونولاکتون شامل افت فشار خون وضعیتی، بی نظمی قاعدگی، حساسیت پستان، اختلالات خونی، عدم تعادل الکترولیت، خستگی و کهیر است.
• فلوتامید در مقایسه با سایر فرمولاسیون های دارویی برای ریزش مو عوارض جانبی نسبتاً شدیدتری دارد. این شامل حساسیت سینه و سمیت کبدی است که منجر به اختلال عملکرد کبدی می شود. بنابراین، افرادی که از فلوتامید استفاده می کنند باید از نظر افزایش ترانس آمینازهای کبدی به شدت تحت نظر باشند.
• عوارض جانبی مرتبط با کاشت مو شامل تلوژن افلوویوم موقت و سایر عوارض مرتبط با جراحی است.

حال، بیایید در مورد خواص گزنه برای ریزش مو بعنوان یک جایگزین گیاهی صحبت کنیم.

بیشتر بخوانید:‌ خواص رزماری در تقویت پوست و مو

گزنه چیست؟

Urtica dioica که به نام گزنه معروف است از تیره گزنه و خانواده گزنه است. گزنه حاوی تعداد بی شماری از ترکیبات زیست فعال است که دارای خواص درمانی هستند.

• برگ های گزنه منبع خوبی از اسیدهای چرب، کاروتنوئیدها، ترپنوئیدها، اسیدهای آمینه ضروری، کلروفیل، کربوهیدرات ها، تانن ها و استرول ها هستند.
• ریشه گزنه حاوی استریل گلیکوزیدها، استرول ها و اسید اولئانولیک است.
• برگ و ریشه گزنه به واسطه داشتن ترکیبات فعال زیستی و ویژگی های ارتقا دهنده سلامتی یکی از رایج ترین گیاهان دارویی هستند.

کاربردهای پزشکی گزنه

• گزنه شامل مواد شیمیایی گیاهی است که فعالیت ضد باکتریایی را در برابر باکتری های گرم منفی و گرم مثبت نشان می دهد.
• برای درمان عفونت های مثانه و مجاری ادراری مفید است. علاوه بر این، گزنه همچنین از آسیب شناسی غده پروستات محافظت می کند.
• خواص ضد التهابی گزنه علائم اختلالات اسکلتی عضلانی را کاهش می دهد. اینها شامل درد مفاصل و آرتروز است که دست، لگن، زانو و ستون فقرات را درگیر می کند.
• همچنین مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) را برای بهبود درد و التهاب کاهش می دهد، بنابراین، فرد را از عوارض سلامتی مرتبط با NSAID نیز محافظت می کند.
• گزنه همچنین دارای خواص ضد التهابی و آنتی هیستامینی است که آن را به یک عنصر مهم در فرمولاسیون های ضد حساسیت تبدیل می کند. این کار احتقان بینی، خارش، عطسه و سایر علائم واکنش های آلرژیک را از بین می برد.
• از دیگر کاربردهای دارویی گزنه می توان به درمان سرطان، سردرد، اختلالات پوستی، روماتیسم، سایر بیماری های خودایمنی، تصلب شرایین و اختلالات دژنراتیو مغزی اشاره کرد.

گزنه چگونه با ریزش مو مقابله می کند؟

هزاران سال است که از خواص گزنه برای ریزش مو و تقویت موهایی شاداب و درخشان استفاده می شود. گزنه از سلامت و رشد کلی مو پشتیبانی می کند؛ اما چگونه؟

گزنه سرشار از ویتامین ها و مواد معدنی است

گزنه مقدار زیبادی از ویتامین ها و مواد معدنی ضروری را ارائه می دهد که می تواند برای سلامت مو مفید باشد، از جمله ویتامین های A، B، C، D و E، همراه با مواد معدنی مانند فولات، ریبوفلاوین، منیزیم، پتاسیم، کلسیم، آهن و منگنز. این کوکتل از مواد مغذی ضروری به طور مستقیم به داشتن پوست و موی سالم و درخشان کمک می کند. گزنه همچنین حاوی سیلیس است که موها و ناخن ها را قوی تر می کند و با افزایش جریان خون باعث رشد مو می شود.

گزنه می تواند از مو در برابر آسیب محافظت کند

برگ گزنه به دلیل داشتن آنتی اکسیدان ها، فلاونوئیدها و ویتامین C فراوان، راه حلی ایمن و طبیعی برای کاهش ریزش مو و افزودن درخشندگی به موهای شما با کمک به محافظت در برابر و خنثی کردن رادیکال های آزاد است. رادیکال‌های آزاد مولکول‌های مضری هستند که می‌توانند به سلول‌های بدن آسیب وارد کنند و باعث بیماری و تسریع علائم پیری مانند نازک شدن مو شوند. تولید رادیکال های آزاد می تواند توسط سموم محیطی، رژیم غذایی نامناسب، ورزش نکردن، استرس و مواد آرایشی تحریک شود.

گزنه می تواند گردش خون را تقویت کند

 عصاره ریشه گزنه حاوی یک ترکیب فعال زیستی بنام بتا سیتوسترول است که به دلیل خواص درمانی آن در مورد ریزش مو، شناخته شده است. بتا سیتوسترول سنتز و آزادسازی فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGF) را که رگزایی را تحریک می کند، ترویج می کند. درنتیجه گزنه با بهبود جریان خون به نوبه خود رشد مو را افزایش می دهد.

گزنه می تواند از تشکیل DHT جلوگیری کند

مطالعات نشان می دهد که عصاره گزنه (برگ ها و ریشه ها) توانایی مسدود کردن دی هیدروتستوسترون (DHT) را دارد، هورمونی که توسط تستوسترون تولید می شود و زمانی که بیش از حد تولید شود، می تواند باعث نازک شدن مو و ریزش مو شود. با کاهش تولید آنزیم 5 آلفا ردوکتاز (آنزیمی که مسئول تبدیل تستوسترون به DHT است)، گزنه می تواند از نامتعادل شدن DHT جلوگیری کند که این در درجه اول برای درمان آلوپسی آندروژنتیک مفید است. هنگامی که DHT بیش از حد در بدن باشد، چرخه رشد مو کوتاه می شود و فولیکول های مو ممکن است کوچک شوند.

گزنه می تواند التهاب را کاهش دهد

التهاب می تواند اثرات مخربی در بدن برجای گذارد  و التهاب پوست سر به شدت مسئول ریزش مزمن مو است زیرا به فولیکول های مو آسیب می رساند و باعث ریزش و نازک شدن مو می شود. برگ های گزنه دارای خواص ضد التهابی هستند که می توانند التهاب پوست سر را کاهش داده و رشد موهای سالم را تقویت کنند.

IL-1-alpha عامل التهاب است و رشد فولیکول مو را مهار می کند و نقش مهمی در پاتوژنز آلوپسی آندروژنتیک، آلوپسی آره آتا و تلوژن افلوویوم ایفا می کند. IL-1-alpha توسط سلول های اپیدرمی پوست سر آزاد می شود و اثرات ضد تکثیر بر روی فولیکول های مو دارد. مهار آزادسازی IL-1-alpha فاز آناژن چرخه رشد مو را تقویت می کند و اثرات معکوس بر فازهای کاتاژن و تلوژن چرخه رشد مو دارد. در شرایط فیزیولوژیکی طبیعی، این سیتوکین باعث ایجاد اشکال مختلف آلوپسی التهابی بدون اسکار می شود. کاهش غلظت IL-1-alpha شروع این شرایط ریزش مو را کاهش می دهد و همچنین باعث رشد مجدد مو می شود.

گزنه می تواند شوره سر را درمان کند

هنگامی که شوره سر درمان نشود، ممکن است یکی از مقصران ریزش مو باشد. عصاره برگ گزنه هنگامی که روی پوست سر ماساژ داده می شود و به عنوان یک درمان یک شبه باقی می ماند، می تواند درمان موثری برای شوره سر و خارش پوست سر باشد. مالش شدید و خارش می تواند به پوست اطراف فولیکول های مو آسیب برساند و منجر به ریزش مو شود.

چگونه از خواص گزنه برای ریزش مو استفاده می شود؟

روش های مختلفی برای استفاده از خواص گزنه برای ریزش مو وجود دارد. بهترین قسمت ماجرا این است که گزنه یک گیاه خودرو است و به راحتی قابل دسترس است و احتمالاً می توانید آن را در طبیعت اطراف محل زندگی خود پیدا کنید.

پودر گزنه

پودر گزنه خشک به صورت موضعی استفاده می شود یا به اسموتی ها، نوشیدنی ها و غذاها به سبب فواید سلامتی که دارد،اضافه می شود.

شامپو گزنه

شامپو دم کرده گزنه به مبارزه با خشکی، خارش پوست سر و شوره سر کمک می کند. همچنین می تواند به مبارزه با طاسی با الگوی مردانه کمک کند.

چای گزنه

برگ های خشک شده گزنه یا گزنه تازه به شکل دم کرده و یا چای گزنه به دلیل خواص ضدالتهابی خود استفاده می شود که به بهبود سلامت موهای شما کمک می کند.

چای بسته بندی شده گزنه معمولاً با ویتامین C و ویتامین A برای مزایای بیشتر غنی شده است.

روغن گزنه

از روغن گزنه برای کمک به مشکلات مختلفی از درد عضلانی گرفته تا مبارزه با ریزش مو با الگوی مردانه استفاده می شود.

عوارض جانبی درمان گیاهی گزنه

مصرف خوراکی گزنه برای اکثر افراد بدون عوارض است و تا یک سال مصرف مداوم آن نسبتاً بی خطر است.

با این حال، برخی از افراد ممکن است پس از مصرف خوراکی گزنه از علائم گوارشی مانند اسهال و یبوست رنج ببرند.

استفاده موضعی از عصاره گزنه نیز یک روش درمانی بی خطر برای درمان ریزش مو است. با این حال، باید احتمال تداخل گزنه گزنه با سایر داروها را نیز در نظر بگیرید. گزنه ممکن است اثرات درمانی داروهای ضد دیابت، وارفارین، لیتیوم و داروهای ادرارآور را تغییر دهد. بنابراین، قبل از شروع هر گونه درمان گیاهی با گزنه مهم است که با پزشک خود مشورت کنید.

توجه: دست زدن به گزنه ممکن است منجر به درماتیت تماسی و تحریک پوست شود!

گزنه چقدر برای ریزش مو موثر است؟

گزنه می تواند یک افزودنی ارزشمند به روتین مراقبت از مو شما باشد. این یک راه حل طبیعی برای مشکلات رایج مو است. برای مشاهده خواص گزنه برای ریزش مو می توانید  آن را به هر یک از روش های ذکر شده در بالا در برنامه روزانه خود بگنجانید و با استمرار در مصرف ان موهایی شاداب تر و سالم تر به دست بیاورید.

اما بهتر است فراموش نکنید که مانند اکثر راه حل های گیاهی و درمان های خانگی، نتایج موثر خواص گزنه برای ریزش مو هرگز تضمین نمی شوند؛ چراکه گاهی اوقات، بدن شما به درمان واکنش نشان نمی دهد، یا در موارد خاص، واکنش بدی نشان می دهد.

عصاره گزنه و گزنه تازه می تواند یکسری فواید برای سلامت مو و رشد مو داشته باشد. اما مطالعات در این زمینه محدود هستند و  پرسش‌های بی‌پاسخ زیادی وجود دارد که نمی‌توان در حال حاضر نحوه استفاده از آن مزایا را بیان کرد.

سوالات متداول